EY Türkiye Şirket Ortağı ve Tüketici Ürünleri & Perakende Sektör Lideri Kaan Birdal, “2026 yılı boyunca sektörün, parçalı talep yapısına ve değişen tüketici önceliklerine daha çevik yanıt vermesi kritik önem taşıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Küresel Ekonomik Gelişmeler ve Sektörel Etkiler
Ernst & Young (EY), küresel ekonomik gelişmelerin tüketim üzerindeki etkilerine odaklanan ‘Tüketici Ürünleri ve Perakende Görünümü’ raporunun sonuçlarını açıkladı. Raporda, artan jeopolitik belirsizlikler ve yükselen enerji fiyatlarının tüketici davranışlarını dönüştürdüğü vurgulanıyor. Özellikle yüksek akaryakıt fiyatları ve zayıflayan reel gelir artışı, hane halklarında tasarruf eğilimini artırarak temkinli harcama dönemini öne çıkarıyor.
Avrupa ve Türkiye’de Tüketim Eğilimleri
Orta Doğu’daki artan gerilimlerle yenilenen makroekonomik varsayımlar, 2024 ve sonrasında Avrupa’da tüketim üzerinde baskı yaratırken, enerji fiyatlarının yükselişi Avro Bölgesi’nde enflasyonu artırıyor, büyüme beklentileri ise geriliyor. Avro Bölgesi’nde enflasyonun 2026’da ortalama %2,4 olması ve 2027’de %2’nin altına düşmesi öngörülüyor. Ancak, doğal gaz üretimindeki arz sorunları Avrupa’da enerji fiyatlarının orta vadede kalıcı olarak yüksek seyretmesine neden olacak.
Bölge genelinde enflasyon oranları ülkeden ülkeye farklılık gösteriyor. Romanya gibi Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinde enerji fiyatları ve KDV artışları nedeniyle enflasyon yüksek kalırken; İsviçre, Fransa, İtalya ve İskandinav ülkelerinde düşük ücret artışlarıyla fiyat artışları sınırlı düzeyde seyrediyor.
Demografik ve Davranışsal Değişimler
Avrupa’da iş gücü arzındaki durgunluk ve yaşlanan nüfus gibi yapısal dinamikler, tüketim alışkanlıklarını da şekillendiriyor. 2025-2029 döneminde iş gücü arzının sınırlı artması ve ülkeler arasında farklı eğilimlerin öne çıkması bekleniyor. İrlanda, İskandinav ülkeleri, İspanya ve Hollanda’da göç ve iş gücüne katılımın etkisiyle güçlü artışlar beklenirken; Almanya, Yunanistan ve birçok Orta ve Doğu Avrupa ülkesinde çalışma çağındaki nüfusun azalması iş gücü arzını düşürüyor.
Tüketici Tercihlerinde Yeniden Yapılanma
Hane halkları, zorunlu olmayan harcamaları ertelemeye devam ederken, temel ihtiyaçlara ve günlük tüketim ürünlerine odaklanıyor. Enerji fiyatlarındaki kalıcı yükseliş ihtimali, perakende sektöründe fiyat odaklı alışveriş eğilimini güçlendiriyor. Ayrıca, tüketiciler artan fiyatlara karşı daha uygun fiyatlı alternatiflere yöneliyor; ev, kişisel bakım ve gıda kategorilerinde “bir alt segmente geçiş” davranışı öne çıkıyor.
Marka sadakatindeki azalma ve özel etiketli markalara ilginin artması, Avrupa genelinde tüketici davranışlarının değiştiğinin göstergesi. Bu süreç, tüm gelir gruplarında özel markalara yönelmenin önümüzdeki yıllarda daha da artacağına işaret ediyor.
Türkiye ve Sektörel Sonuçlar
EY Türkiye Şirket Ortağı Kaan Birdal, ülkemizde 2026’da kademeli dezenflasyon ve reel gelirlerdeki iyileşmenin iç talebi destekleyeceğini belirtti. Birdal, “Küresel belirsizlikler ve enerji fiyatlarındaki artışın tüketici davranışlarını etkilediği bir dönemde, harcama eğilimlerinin daha seçici hale geldiğini görüyoruz. Fiyat hassasiyeti ve değer arayışı kalıcı hale gelirken, tüketiciler temel ihtiyaçlara ve fiyat-performansa odaklanıyor. Markaların bu değişime uyum sağlaması ve stratejilerini yeniden şekillendirmesi gerekiyor” dedi.
Kaynak: AA İş Dünyası
