Medipol Üniversitesi Çamlıca Hastanesi Nöroloji Bölümü’nden Uzm. Dr. Gözde Nezir Eyican, uyurgezerlik konusunda önemli bilgiler paylaştı. Eyican, çocukluk çağında sık görülen uyurgezerliğin genellikle ergenlikte sona erdiğini, ancak bazı bireylerde erişkin yaşlarda da devam edebildiğini vurguladı.
Uyurgezerlik Nedir ve Hangi Dönemlerde Görülür?
Uyurgezerlik, tıp literatüründe somnambulizm olarak bilinir ve genellikle non-REM uyku evresinde ortaya çıkar. Bu süreçte kişi bilinçsiz şekilde yataktan kalkabilir, evin içinde dolaşabilir ve çeşitli davranışlar sergileyebilir. Dr. Eyican, bu kişilerin gözlerinin açık görünebileceğini ve uyanıkmış gibi algılanabileceklerini, ancak gerçekte derin uykuda olduklarını ifade etti.
Çocuklarda daha sık rastlanan uyurgezerlik, çoğunlukla ergenlik döneminde kendiliğinden düzelir. Fakat bazı bireylerde erişkinlikte de devam edebilir ve bu durum başka sağlık sorunlarının habercisi olabilir.
Genetik Faktörler ve Tanı Yöntemleri
Genetik Yatkınlık
Dr. Eyican, genetik yatkınlığın uyurgezerlikte önemli rol oynadığını belirterek, ailede benzer öykülerin bulunmasının riski artırdığını söyledi. Anne veya babasında uyurgezerlik hikayesi olan çocuklarda bu durumun görülme ihtimali yüksektir.
Uyurgezerlik Tanısı ve Tedbirler
Uyurgezerlik tanısında polisomnografi olarak bilinen uyku testi önemli bir teşhis aracı olarak kullanılıyor. Bu test, uyurgezerliğin başka nörolojik hastalıklarla karışıp karışmadığını anlamaya ve uyku apnesi gibi ek sorunların tespitine yardımcı oluyor.
Dr. Eyican, özellikle erişkin yaşlarda görülen uyurgezerliğin, uyku apnesi, huzursuz bacak sendromu, bazı psikiyatrik rahatsızlıklar veya diğer nörolojik hastalıklarla birlikte ortaya çıkabileceğine dikkat çekti. Bu nedenle erişkinlerde mutlaka tanı ve tedavi planı yapılması gerektiğinin altını çizdi.
Uyurgezerlikte Doğru Müdahale ve Güvenlik Önlemleri
Dr. Eyican, uyurgezer bir kişinin ani şekilde uyandırılmasının oryantasyon bozukluğuna ve panik durumuna yol açabileceğini belirtti. En doğru yaklaşımın, kişiyi sakin bir şekilde yönlendirerek tekrar yatağına gitmesini sağlamak olduğunu söyledi.
Uyurgezerlik sırasında kişi farkında olmadan kendisine veya çevresine zarar verebileceğinden, kesici/delici aletlerin bulunduğu alanların kilitlenmesi ve kapı ile pencerelere güvenlik kilidi takılması gibi önlemler önerildi.
Kaynak: AA İş Dünyası
